
Tỷ lệ C/N và chất hữu cơ trong đất
Khi nhắc đến tỷ lệ C/N các bạn có cảm thấy xa lạ không? Đó chính là tỷ lệ giữa hợp chất Carbon và Nitơ (C/N), được dùng phổ biến trong việc đánh giá tình trạng chất hữu cơ của đất, tính chất đất. Dựa vào đây có thể đánh giá được những nguồn phân bón trong nông nghiệp truyền thống, ngoài ra tỷ lệ C/N còn là chỉ số về độ phì của đất đáy ao và chất lượng phân hữu cơ.
Ủ phân cho cây trồng không đơn thuần ở việc trộn nhiều loại lại với nhau. Lượng vi khuẩn có trọng lượng phân đó đã đủ chất lượng hay chưa là điều đáng được quan tâm nhất. Nó phụ thuộc hoàn toàn vào sức khỏe của vi sinh vật đang có trong phân ủ của các bạn. Vậy chúng cần gì để có thể phát triển mạnh và có thể cân bằng được? Hãy cùng tìm hiểu ở bài viết dưới đây nhé.
Tỷ lệ C/N thật sự có cần thiết cho vi khuẩn của bạn không
Với chế độ ăn uống và sinh hoạt của các vi sinh vật trong phân ủ cũng không có gì là quá đặc biệt. Các vi khuẩn của bạn cần phải dùng cacbon cho năng lượng và tăng trưởng, và chúng sử dụng nitơ cho protein và sinh sản. Chỉ cần chúng ta loại bỏ một trong hai thành phần này hay lạm dụng và cho vi khuẩn ăn quá nhiều, thì khả năng cao là bạn sẽ “say goodbye” với việc làm phân hữu cơ chất lượng cao.
Khi bạn bón nhiều cacbon hay dùng bột cưa và xơ dừa để bón chẳng hạn, thì vi sinh vật khi thiếu nitơ sẽ “chôm” nitơ (đạm) nguồn dinh dưỡng dành cho cây. Chúng chuyển nitơ dư đó thành dạng amoni và tan vào không khí, lúc đó đống ủ của bạn sẽ mất đạm.

Tỷ lệ C/N của chất hữu cơ như thế nào là phù hợp
Tỷ lệ C/N rất cao khoảng từ 20:1 – 100:1, đẹp nhất là ở ngưỡng 25 – 30:1. Tương đương là 25 – 30 carbon ứng với 1 nitơ, bên cạnh còn có vật liệu để bón phân. Chẳng hạn như: phân bò (20:1), xơ dừa (66:1), thân cây ngô (60:1), lá cây (35:1), than bùn (58:1)… Dưới đây là bảng tham khảo tỷ lệ C/N chất hữu cơ mà chuyên gia thủy sản tìm hiểu để cung cấp cho bạn đọc
Thành phần | Tỷ lệ C/N |
Phân gia cầm | 20:1 |
Phân gia súc | 25:1 |
Phân ngựa | 25:1 |
Phân lợn | 6:1 |
Bùn giấy | 105:1 |
Than bùn | 70:1 |
Nấm ủ | 10:1 |
Tỷ lệ C/N trên đất cạn chiếm từ 10:1 – 12:1, trong đất ao nuôi với tỷ lệ 6:1 – 12:1. Vi khuẩn sử dụng chất hữu cơ làm nguồn năng lượng trong hô hấp và CO2 được khoáng hóa ở môi trường. Tỷ lệ C/N theo trọng lượng khô là khoảng 5:1 đối với vi khuẩn và khoảng 10:1 đối với nấm.
Hàm lượng Nitơ cao chứa khoảng 10% trong vi khuẩn và 5% trong nấm khi vi sinh vật phân rã. Chất cặn thường có hàm lượng cacbon cao (30 – 45%), vi khuẩn và nấm là 50% Cacbon. Mặc dù Cacbon sẽ bị mất khi lượng vi khuẩn hô hấp thấp, nhưng tỷ lệ C/N vẫn không thay đổi.
Hiệu suất tăng trưởng của vi sinh

Hiện nay, tỷ lệ C/N còn cung cấp thêm cơ sở cho việc cải thiện và phát triển cho Biofloc trong hệ thống nuôi trồng thủy sản. Kỹ thuật này khá chuyên sâu và tỷ lệ dùng để cho ăn vượt hơn 600kg/ha mỗi ngày.
Phân bón hữu cơ được bổ sung vào ao nuôi trồng thủy sản chiếm tỷ lệ C/N rộng (từ 30 – 50 hoặc cao hơn). Điều này giúp chúng phân hủy khá chậm, vì thiếu Nitơ. Nhằm tăng tỷ lệ phân hủy hữu cơ và kích thích năng suất sơ cấp, phân bón hóa học thường được áp dụng với phân bón hữu cơ.
Nuôi trồng thủy sản với lượng thức ăn có tỷ lệ C/N hẹp thường từ 7:1 đến 10:1.Chiếm tỷ lệ thấp hơn trong phân bón. Khi dư lượng phân hủy hữu cơ với tỷ lệ C/N thấp, vi sinh vật phải chết và nitơ của chúng được tái chế để các chất tồn dư được tái chế. Ngoài ra vi khuẩn dị dưỡng có thể sử dụng cả hai dạng Nitơ vô cơ hòa tan trong khi phân hủy chất hữu cơ – quá trình gọi là cố định Nitơ.
Trên đây là bài viết về tỷ lệ C/N chất hữu cơ hiện nay được dùng khá phổ biến và có hiệu quả, được nhiều người nông dân trong chăn nuôi và trồng trọt tin sử dụng khá nhiều trong mô hình Biofloc với lợi ích to lớn của tỷ lệ C/N. Với lượng thông tin hôm nay hy vọng có thể giải đáp thắc mắc của các bạn về tỷ lệ C/N. Cảm ơn bạn đã đọc đến đây. Chúc các bạn thành công.